De Nederlandse basisindustrie kan uitgroeien tot een Europese koploper in duurzame en concurrerende productie, mits overheid en industrie nu samen duidelijke keuzes maken voor de lange termijn. Dat is de kernboodschap van het nieuwe bidbook van een brede industriecoalitie, waarin VOTOB deelneemt.

Basisindustrie onmisbaar voor economie en ketens

De basisindustrie vormt de ruggengraat van tal van industriële ketens, waaronder de chemie, olie- en vettensector, voedingsmiddelenindustrie, bouw, zorg en hightech. Vrijwel alle dagelijkse producten – van verpakkingen en brandstoffen tot chemicaliën en halffabricaten – vinden hier hun oorsprong. Tegelijk staat deze industrie onder druk door hoge energie- en netwerkkosten, internationale concurrentie en onzeker beleid.

Het bidbook benadrukt dat behoud van een sterke basisindustrie essentieel is voor economische weerbaarheid, leveringszekerheid en strategische autonomie van Nederland en Europa. Zonder gerichte maatregelen dreigt verdere de-industrialisatie, met verlies van productie, kennis en investeringen.

Kansen in industrieclusters en ketens

In het bidbook worden de kansen in de zes belangrijkste industrieclusters in Nederland inzichtelijk gemaakt, waaronder Rotterdam/Moerdijk, Zeeland/West‑Brabant, Noord‑Nederland, Chemelot, het Noordzeekanaalgebied en het zogeheten Cluster 6.

Juist in deze clusters ontstaan kansen door samenwerking in ketens. Oplossingen zoals elektrificatie, waterstof, CO₂‑afvang en -opslag, circulaire grondstoffen en chemische recycling worden hier al ontwikkeld en op schaal gebracht. Door de sterke onderlinge verbindingen tussen bedrijven – via infrastructuur, grondstoffenstromen en gezamenlijke investeringen – kan de industrie efficiënter verduurzamen en concurrerend blijven.

Concrete handvatten voor politiek en beleid

Het bidbook is nadrukkelijk bedoeld als handreiking aan de politiek. De industrie presenteert een gezamenlijke visie met concrete oplossingsrichtingen om investeringen weer vlot te trekken. Centraal staat het uitgangspunt dat bedrijven concurrerend moeten kunnen blijven tijdens én na de energie‑ en grondstoffentransitie.

De industrie vraagt onder meer om:

• een gelijk speelveld met buurlanden, door lagere energie‑ en netwerkkosten en het schrappen van nationale koppen op Europees beleid;
• stabiel en voorspelbaar beleid dat langjarige investeringen mogelijk maakt;
• versnelling van infrastructuur voor elektriciteit, waterstof en CO₂;
• effectieve inzet van middelen om verduurzaming financieel haalbaar te maken.

Sterke Europese markt noodzakelijk

Naast nationaal beleid is een goed functionerende Europese markt onmisbaar. Vraagcreatie voor duurzame producten, Europese normering en bescherming tegen dumping van minder duurzame producten van buiten de EU zijn noodzakelijk om investeringen in schone productie rendabel te houden. Dit is van groot belang voor internationaal opererende sectoren, zoals de olie‑, vetten‑ en grondstoffensector.

Brede industriecoalitie

Het bidbook is opgesteld door een brede industriecoalitie bestaande uit VOTOB, Deltalinqs, FME, VNCI, VEMW, VEMOBIN, Smart Delta Resources, Koninklijke VNP, de Vereniging van Nederlandse Glasfabrikanten, de Brancheorganisatie voor de Keramische Industrie en vertegenwoordigers van diverse industriële bedrijven.